Viral pazarlama, en basit tanımıyla, sosyal medya ve diğer organik iletişim kanallarını kullanarak, yayılması planlanan içeriğin, belirlenen hedef kitleye en etkin ve samimi bir şekilde ulaşmasını amaçlayan bir taktiktir. Ya da kısacası insandan insana bulaşan fikirdir!
Başta video olmak üzere interaktif uygulamalar, advergame’ler, resimler, ses dosyaları, sunumlar ve hatta metin bazlı içerikler bile viral pazarlamanın can alıcı araçlarındandır.
Başarılı bir viral pazarlama kampanyası hangi süreçlerde ele alınmalıdır?
Viral bir kampanya 4 aşamada ele alınmalıdır.
Strateji: Amaçların belirlenmesi, marka tonunun ince ayarı ve bütçe dahilinde optimum etki için kreatif brief elde edilmesi
Yaratıcı Süreç: Platform bağımsız ve DNA’sı yayılmaya uygun fikirler bulunması
Prodüksiyon: Fikrin, doğru biçimde hayata geçirilmesi
Yayılım (Seeding) ve Takip (Tracking): Stratejide belirlenen hedef kitleye kanaat önderleri ve organik/ücretli satın almalar üzerinden ulaşmak ve etkiyi takip edip raporlamak.
Etkin pazarlama araştırmayla başlar. Philip Kotler
Hedef tüketici, müşteri ve toplumun istek ve gereksinimlerini tatmin ederek kar sağlayacak pazarlama bileşenlerinin (ürün / hizmet, fiyat, dağıtım ve tutundurma) planlanması, yönetimi ve denetimi çabaları olarak tanımlanın pazarlama, bir çok unsurun birleşmesiyle oluşan geniş bir süreçtir.
Pazarlama konusunda günümüzün en etkin kişilerinden biri olan PhilipKotler, pazarlama yönetimi sürecinin 5 ana kademeden meydana geldiğini ifade etmektedir. Kotler‘e göre bu süreç aşağıda belirtilmiştir.
R -> STP -> MM -> I -> C
Burada;
R (Researche): Araştırma STP (Segmentation, Targeting, Position): Kesimlere Ayırma, Hedef Belirleme, Konumlandırma - Stratejik Pazarlama MM (Marketing Mix): Pazarlama Karışımı (4P) - Taktik Pazarlama I (Iplementation): Yürürlülüğe Koyma C (Control): Kontrol
anlamına gelmektedir. Şimdi bu kavramları tek tek inceleyelim.
Markaların pazarlama stratejilerine ve kurgularına, mobil teknolojilerin / cihazların entegre edilmesidir. Mobil cihazlar denince elbette en yaygın kullanımıyla cep telefonları ön planda. Yaygın penetrasyonu ile cep telefonları artık ülkemizde neredeyse herhangi bir SES (Sosyo Ekonomik Statü) göstergesi de değil. Dolayısıyla kitlesel bir iletişim aracı olarak kullanılmasında markalar için herhangi bir tereddüt de mevcut değil.
Mobil pazarlama kampanya çeşitleri nelerdir?
Genel çerçevede baktığımızda “push” ve “pull” olarak 2 metod bulunmaktadır.
Push, markanın bir izinli veritabanında bulunan kişilerin cep telefonuna herhangi bir araç / platform kullanarak ulaşmasıdır. En yaygın araç SMS (kısa mesaj) ile ulaşımdır. Push metotta ilk adım markadan gelir. Bu metod aynı zamanda izinli veritabanı konusunda bilinçli davranmayan markalar olabildiği için “spam”e açık bir metoddur. Tüketici Hakları mevzuatında bu konuda 2005 Eylül ayın içinde bir düzenleme yapılarak izinli veritabanı kullanımı konusunda markalara ciddi yaptırımlar getirilmiştir.
Kriz, bir kuruluşun üst düzey hedeflerini tehdit eden, kuruluşun varlığını tehlikeye sokan ve kuruluşun hızla tepki göstermesini gerektiren özel durumdur. Krizden söz edilebilmesi için üç koşulun birlikte ortaya çıkması gerekmektedir. Bunlar sırasıyla, kuruluşun itibarının sarsılması, sorunun çözülmesi için sürenin çok sınırlı olması ve kuruluş tarafından beklenmeyen zamanda meydana gelmesidir.
Kriz iletişimi ise, kriz dönemlerinde izlenecek iletişim stratejisi ve taktikler bütünüdür. Yani, olası krizlerin yaşanmaması için önlemler alınması, krize neden olabilecek unsurların ortadan kaldırılması, çözümler üretilmesi, kriz yönetiminin, çözümlerin ve gelişmelerin hedef kitleyle paylaşımı kriz iletişiminin konusunu oluşturur. Kriz dönemi halkla ilişkiler planı, iletişim zinciri, kriz ekibi görev dağılışı, medya ile ilişkiler ile olağan koşullarda kurulan iletişimin oluşturulması ve sürdürülmesi üzerine yapılanır.
Deneyimsel pazarlamayı, en genel anlamıyla, markanızın gerçeğini “kabileniz için anlamlı olacak” kişiselleştirilmiş deneyimlerle yaşatmak olarak tanımlayabilirim. İletişim bombardımanından kaçınan günümüz insanını, kendi rızası ile işin bir parçası haline getirebiliyoruz.
Marka deneyimine daha geniş bir perspektiften bakmak ta mümkün; benim inancıma göre deneyimsel pazarlama marka iletişiminin özü. Markanızla ilgili tüm iletişim çalışmalarında kabilenize mesajınızı çeşitli duygular yaşatarak verirsiniz; örneğin televizyon reklamında kullandığınız üslup aslında markanızın kullananlarda nasıl bir duygu yaşatacağının işareti değil midir? Ya da mağazanıza giren bir müşteri vitrinden dekorasyona, müzikten satış danışmanının tavrına kadar bütünsel bir marka deneyimi yaşamış olmaz mı? Bu perspektiften baktığımda marka deneyimini marka konumlandırmasının bir sonraki adımı olarak görüyorum.
Deneyimsel pazarlama süreçleri ve kullandığı araçlar nelerdir?
Sektörde çalışmaya başladığım 90’lı yıllarda deneyimsel pazarlama tanımı hayatımıza yeni yeni girmeye başlıyordu. Markalar deneyim yaşatmak için ağırlıklı olarak etkinlik pazarlaması, satış noktası ve promosyonel pazarlama araçlarını tercih ediyorlardı.
Eylül ayı “Ayın Şirketi” bölümünde mobil pazarlama konusunda hizmet veren Pharos’u köşemize taşıyarak; ajansın Genel Müdürü Ahmet Bayatli ile Pharos’un faaliyetlerini, mobil pazarlamayı ve 3G’yi konuştuk…
“Ayın Konuğu” bölümünde marka danışmanlığı yapan ve kendini “seyyar stratejist” olarak tanımlayan Erol Batislam ile marka, markalaşma ve danışmanlık kavramlarını konuştuk…
Son günlerde çok tartışılan “Medya İlişkileri” kavramını Zarakol İletişim Kurucu Başkanı Necla Zarakol ile “Ayın Reçetesi” bölümünde ele aldık.
Müşteri sadakatinin özelliklerini, motivasyonunu, sadık müşterilerle iş yapmanın avantajlarını ve en önemlisi müşterilerin sizden tekrar tekrar satın almalarını sağlayan belirli aktivitelerin keşfedilmesi, onlardan yararlanılması için yapılması gerekenleri ele alan “Müşteri Neden Geri Döner?” kitabını “Ayın Kitabı” bölümünde ele aldık.
Pazarlamadunyasi.com ve Vodaco Agency işbirliği ile yapılan “Sosyal Medya” araştırması devam ediyor. “Sosyal Medya” konulu anket çalışmasına 05 Ağustos – 30 Eylül 2009 tarihleri arasında katılan 15 kişiyeLemi Baruh & Müberra Yüksel’in kaleme aldığı “Değişen İletişim Ortamında Etkileşimli Pazarlama” isimli kitap hediye ediyor.
“Gizli Müşteri – Mystery Shopping Araştırması” önceden eğitim almamak kaydıyla gerçek ya da potansiyel müşterilerin herhangi bir hizmet sürecini yaşayıp ölçümlemeleri ve deneyimlerini ayrıntılı ve tarafsız bir biçimde rapor etmeleri eylemidir.
“Gizli Müşteri – Mystery Shopper” dolaşmayı, izlemeyi seven, keskin hafızaya sahip bir kişidir. İyi gözlemcidir ve deneyimlerini paylaşmaktan hoşlanır. Hizmet kalitesini ölçme görevini üstlendiğimiz firmaların mağazalarını ziyaret ederek gözlemlerde bulunur ve gözlem sonuçlarını yazıya dökerek gönderir. Ziyareti sırasında, alışveriş yaparken normalde nasıl davranıyor ise o şekilde davranır. Mağaza çalışanları, O’nun gizli müşteri olduğundan habersizdirler. O da bu gizliliği koruyacak şekilde hareket eder.
Viral pazarlama nedir?
